NHÀ LỚN LONG SƠN - KHÔNG CHỈ LÀ NƠI THỜ TỰ MÀ CÒN LÀ NƠI LƯU GIỮ NHIỀU GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC VÀ LỊCH SỬ ĐỘC ĐÁO

Thứ ba, 28/07/2026, 02:34 GMT+7
Khi đặt chân đến trước khu di tích Nhà Lớn Long Sơn sẽ có cảm giác vừa thân thuộc, nhẹ nhàng, vừa kỳ lạ với lối kiến trúc và những tông màu hiếm thấy. Nhà Lớn Long Sơn có tông màu sáng, chủ yếu là xanh nhạt, vàng và đỏ tươi, tạo cảm giác sinh động, và thích mắt nhưng kiến trúc lại là rất quen thuộc và bình dị như thôn quê Việt Nam ngày xưa. 
Nhà lớn Long Sơn hay Đền Ông Trần là một quần thể kiến trúc nghệ thuật theo lối cổ, được làm bằng gạch ngói và các loại gỗ quí tọa lạc tại thôn 5, với tổng diện tích khoảng 2 ha, chia thành ba khu: đền thờ; nhà hội, trường học, chợ, nhà bảo tồn Ghe Sấm và khu lăng mộ ông Trần.

Với hướng đi theo quốc lộ 51, bạn chỉ phải chạy khoảng 80km (quãng đường này giảm xuống còn hơn 70km nếu đi theo phà Cát Lái) là tới được ngã ba Long Sơn, ngã rẽ này cách cổng chào Bà Rịa khoảng 8km và có bảng chỉ dẫn khá lớn thì quẹo phải vào ngã ba này, chạy thêm tầm 5-6 km nữa theo hướng chỉ dẫn, bạn sẽ đến được với khu di tích Nhà Lớn Long Sơn.
Vị trí: Dưới chân núi Dứa, thôn 5, xã Long Sơn, Vũng Tàu.
Tất cả những người trong coi khu di tích này đều là con, cháu, họ hàng xa, bà con từ thời trước trông coi, và mọi người đều tình nguyện góp sức để gìn giữ khu di tích này chứ không hề được trả công. Không cần phải mua vé, khách du lịch cũng sẽ được mời vào khu nhà khách, ngồi uống nước trà nóng, và nghe kể về câu chuyện của ông Trần.

Một điều tất cả mọi người sẽ nhầm lẫn nếu không thực sự lắng nghe câu chuyện của Ông Trần, đó là ông không phải họ Trần. Ông tên thật là Lê Văn Mưu, người ở Hà Tiên, vào năm 1900 ông Trần và khoảng 20 người trong cùng gia tộc di cư đến đây, dừng chân ở bến Long Điền thì thấy nơi đây chưa được khai phá nên chọn nơi này để lập nghiệp và truyền đạo. Lúc sinh thời, ông lúc nào cũng làm việc luôn tay, để tóc búi lại, lưng trần, đi chân đất, chính vì thế người dân quen miệng gọi ông là ông Trần.
Trong gần 20 năm xây dựng (từ năm 1910 đến 1929 thì hoàn thành), tất cả tiền bạc, tài nguyên cần thiết để xây dựng nên Nhà Lớn ngày nay đều là của ông Trần và những người tin theo ông tự nguyện gom góp. Mục đích chính của Nhà Lớn Long Sơn là làm thơi thờ cúng của đạo Khổng Tử, và nhà Thánh (thờ Khổng Tử) - Chánh Điện, là khu vực đầu tiên được xây dựng.
Những khu vực quan trọng tiếp theo được xây dựng như lầu Tiên, lầu Phật, lầu Cấm, nhà khách, vườn hoa và cổng tam quan. Sau khi khu vực thờ cúng được hoàn thành, ông cho xây dựng lầu Dài, làm nơi nghỉ ngơi cho người đến thăm viếng, rồi tiếp tục xây 5 dãy phố cho cư dân đến lập nghiệp, trường học dạy chữ quốc ngữ và nhiều công trình thiết thực khác như nhà chợ, nhá máy xay lúa gạo, kho chứa thóc, nhà đèn, nhà thợ mộc, nhà bếp và nhiều hồ chứa nước ngọt… Tất cả những kiến trúc này đều nằm trong một khu nên được gọi là Nhà Lớn, sau khi ông mất, khu di tích này còn được gọi là đền Ông Trần.

Nhà Lớn Long Sơn được xây dựng với phong cách pha trộn giữa tín ngưỡng dân gian (trời, đất) với Nho giáo, Lão giáo của Khổng Tử. Đa phần các vật dụng chính trong Nhà Lớn đều được làm bằng gỗ xà cừ và cẩn hoa cương. Tại đây cũng có rất nhiều món đồ cổ quý giá như bộ tủ thờ, bộ lư hương và chân đèn cổ, nhiều bức hoành phi, liễn thờ, những vật dụng này được ông sưu tầm và đem về lưu trữ sau những chuyến hàng có lời từ Sài Gòn.
Du khách đến đây sẽ được đi tham quan hoàn toàn miễn phí, thậm chí còn được thưởng thức khoai mì, bánh ít trần, nhưng có một hạn chế đó là không được tự do chụp hình tại những nơi thờ cúng, chánh điện. Lý do của con cháu Ông Trần là do không chủ trương quảng cáo du lịch, những ai có lòng biết đến Ông Trần sẽ tự tìm đến.

Khi ông mất, ngoài đạo giáo của Khổng Tử, ở đây còn hình thành tín ngưỡng đạo ông Trần, vốn pha trộn nhiều đạo giáo khác nhau, nhưng chủ đích vẫn hướng con người đến với chân - thiện - mỹ. Con cháu của ông vẫn giữ gìn những phong tục, tập quán của ông, để không bị mai một theo thời gian, mọi việc trong Nhà Lớn được một nhóm 5 người, gọi là phiên ngũ đảm nhiệm, và nhóm này sẽ luân phiên thay đổi cứ mỗi 3 ngày. Hiện nay Nhà Lớn có đến gần 70 phiên với hơn 300 người tự nguyện phục vụ.
Ngày này, người dân theo đạo Ông Trần vẫn mặc quần áo bà ba, đi chân đất, tóc búi gọn gàng, để giữ vững hình tượng mà Ông Trần để lại, từ sinh hoạt đến cả tính cách đậm chất Nam Bộ. Nếu bạn có cơ hội ghé qua đảo Long Sơn, hãy nhớ ghé khu di tích Nhà Lớn Long Sơn, để thấy công sức và tâm nguyện của Ông Trần vẫn còn được gìn giữ nơi đây.

MỘT SỐ TOUR DU LỊCH THAM KHẢO :
Tour Hồ Tràm - Vietsovpetro Resort 2 Ngày 1 Đêm
Tour Hồ Tràm - Bình Châu Minera - Tropicana Park 2 Ngày 1 Đêm
Tour Vũng Tàu I Tour du lịch Vũng Tàu - Vịnh Marina 2 ngày 1 đêm
Du lịch Long Hải I Tour du lịch Long Hải - Hồ Cốc 2 ngày 1 đêm
Du lịch Côn Đảo I Tour du lịch Côn Đảo 3 ngày 3 đêm – bằng tàu
Du lịch Côn Đảo I Tour du lịch Côn Đảo 3 ngày 3 đêm – bằng tàu
Ý kiến bạn đọc